|
|
Uk³ad wtrysku benzyny motronic 1.5
Regulator ci¶nienia paliwa
Sonda lambda
Czujnik temperatury p³ynu ch³odniczego
Czujnik indukcyjny
Przep³ywomierz powietrza
Czujnik po³o¿enia przepustnicy
Czujnik spalania stukowego
Cewka zap³onowa
Kable zap³onowe
¦wiece zap³onowe
Silniki i systemy wtrysku
Uk³ad wtrysku benzyny motronic 1.5
Wszystko zaczyna siê gdy w³o¿ymy kluczyk do stacyjki. Ci siê wtedy robi?
Ano siê krêci, tylko po co? Przecie¿ to nie ga¼nik! I co odpali od razu za pierwszym zakrêceniem?
Nie, no chyba ze krêcimy z 5 s albo d³u¿ej. Ja zawsze czekam a¿ zgasn± niektóre kontrolki
i w tym momencie dajemy czas pompie paliwowej na wytworzenie odpowiedniego ci¶nienia na
listwie wtryskowej. I dopiero teraz krêcimy. Wiem, i¿ sprawne auto zaskoczy w ci±gu 3 sekund.
Prosty sposób na odpalenie auta za pierwszy razem? Oczywi¶cie nie wciskamy gazu podczas
odpalania to nie ga¼nik ani disel.
Co siê dzieje dalej? Podczas odpalenie silnika komputer odczytuje temperaturê silnika i
ustala dawkê. Jak zimny to wiêksza jak ciep³y to mniejsza itd. Problemy z odpaleniem
ciep³ego silnika? Najpierw trzeba sprawdziæ czujnik temperatury, ni¿ej jest napisane jak.
Po kilku minutach zaczyna pracowaæ sonda lambda, które przekazuje sygna³ do komputera i
rozpoczyna siê "ekonomiczna" praca silnika (no na rozruchu siê o to nie dba).
Oczywi¶cie pozosta³e czujnik równie¿ przesy³aj± swe sygna³y do ecu
(urz±dzenie steruj±ce, komputer). No i jedziemy.
Ten uk³ad równie¿ jest kontynuowany w omedze B ma tylko inn± cyfrê np. 2.5.1 mv6, zasady dotycz±ce
jego funkcjonowanie s± takie same.
W omegach A dla silnika 2.0-3.0, to motronic 1.5.
W omedze A do sierpnia 1989 by³ motronic ML 4.1. Jedyna ró¿nica jak± znam to czujnik po³o¿enie
przepustnicy. W 4.1 postaæ wy³±cznika, M 1.5 postaæ potencjometru (ka¿de uchylenie jest odczytywane).
Regulator ci¶nienia paliwa
Ma utrzymaæ na ¿±danym poziomie ci¶nienie na listwie.
Sprawdzenie poprawno¶ci dzia³ania (je¶li ci¶nienie odbiega od tego co poni¿ej napisa³em
np. jest 2 bary).
To zagi±æ przewód paliwowy powrotny, je¶li ci¶nienie przekroczy 4,5 barów.
Mo¿na siê cieszyæ pompa dobra, regulator nie (lub s± za³amane przewody powrotne).
Je¶li nie przekroczy 4 barów, sprawdziæ filtr paliwa, przewody zasilaj±ce je¶li s± ok,
to trzeba wymieniæ pompê.
Do stycznia 1991 roku, ci¶nienie w uk³adzie paliwowym (regulator m 1.5) wynosi 2,5 bara.
Po tej dacie 3 bary (m 4.1 - 3,1). Empirycznie (strasznie lubiê te s³owo :)) wygl±da to
nastêpuj±co. Ci¶nienie wynosi 2,5 lub 3 bary podczas dodawania gazu szybko ro¶nie o 0.2 bara
po czym opada do zadanej wielko¶ci. Z autami z pod³±czon± puszk± (vacum) spada o oko³o 0,3 bara.
Tak dzia³a poprawny uk³ad.
I ciekawostka. Od³±czenie (wi±¿e siê to z blokad± dual ramu) wê¿yka podci¶nienia id±cego
na podszybie do puszki steruj±cej, zwiêksza ci¶nienie do 3 barów. Wiêcej paliwa przy
niezmienionej ilo¶ci powietrza, lepsze osi±gi? Czy aby na pewno? Mo¿na sprawdziæ samemu
i siê przekonaæ.
Trzeba tylko pamiêtaæ:
- ci¶nienie na listwie mniejsze, gorsze osi±gi i mo¿e b³ysn±æ check z kodem "mieszanka zbyt uboga",
- ci¶nienie za wysokie (no zdarza siê rzadko ...pompy siê zu¿ywaj±) wiêcej paliwa.
TEORETYCZNIE lepiej/szybciej, mo¿e b³ysn±æ check mieszanka zbyt bogata. Choæ w obu
przypadkach sonda lambda powinna podaæ odpowiedni sygna³ do komputera a on wyd³u¿yæ
lub skróciæ otwarcie wtryskiwaczy. Tylko w skrajnych przypadkach uk³ad sobie z tym nie poradzi.
I tu mamy odpowied¼. Kombinowanie z jedn± warto¶ci± bez mapowania drugiej nic nie daje,
silnik (a raczej komputer) siê obroni :).Zostawmy to chiperom.
Sonda lambda
Inaczej czujnik tlenu w autach wyposa¿onych w katalizator.
Wymiana:
- nagrzaæ auto,
- wymieniæ na now± pamiêtaj±c o posmarowaniu specjalnym smarem. Na nagrzanym silniku. Si³a 30 nm.
Sygna³ przekazywany z sondy do komputera waha siê w okolicy 450mv (cyfra 1). Czyli jest to moment
kiedy stosunek powietrza do benzyny wynosi 14,7:1.
Czêsto gazownicy twierdz±, i¿ pad³a sonda lambda. Hm my¶lê, i¿ problem wadliwie dzia³aj±cej
instalacji, chc± odsun±æ jak najdalej od siebie. Ona musi dzia³aæ (oczywi¶cie oprócz wad
mechanicznych). Aby b³ysn±³ check po wykryciu b³êdu przez sondê, b³±d musi trwaæ 50 sekund.
I jeszcze raz wszelki modyfikacje dotycz±ce ilo¶ci paliwa bez modyfikacji sondy bior± w ³eb.
Zostawmy to chiperom...
Czujnik temperatury p³ynu ch³odniczego
W silnikach C.... (w innych zazwyczaj te¿) s± dwa takie czujniki. Jeden podaje sygna³ do komputera,
drugi daje sygna³ na deskê. Ten drugi znajduje siê blisko obudowy termostatu po to aby szybko
wy³apaæ za wysok± temperaturê. Czêsto s³ychaæ g³osy, i¿ u mnie jest ca³y czas 80 stopni itp. itd.
To co widzimy na desce nijak siê ma do rzeczywisto¶ci. U mnie na desce jest ciut wiêcej ni¿ 80
stopni i to odpowiada 92 stopniom na techu (sprawdzone w aso). Najlepiej jechaæ do aso pod³±czyæ
siê do techa i spojrzeæ jak ma siê deska do rzeczywisto¶ci.
Prawid³owy uk³ad dzia³a tak:
Oko³o 92 stopnie (w zale¿no¶ci od modelu auta mog± byæ ró¿nice) pocz±tek otwarcia termostatu i
tzw. du¿ego obiegu (przez ch³odnicê). Oko³o 107 stopni pe³ne otwarcie termostatu. Oko³o 125
stopni - wrzenie cieczy ch³odz±cej. Dlaczego dopiero przy tej temperaturze? W uk³adzie jest
ci¶nienie (korek w zbiorniku wyrównawczym) oraz p³yn ma takie sk³adniki aby to opó¼niæ.
Korek spe³nia dwa zadania utrzymuje ci¶nienie w uk³adzie oraz podczas stygniêcie silnika wyrównuje
(podci¶nienie) ci¶nienie wewn±trz uk³adu. Je¶li korek jest be, to p³yn wrze w okolicy 100 c.
Zwykle temperatura balansuje w okolicy 95 stopni dopiero stanie w korku podnosi temperaturê.
Dlaczego? Wolne obroty nie s± w stanie zapewniæ dobrego obiegu cieczy oraz jest problem z
odprowadzeniem ciep³a z pod maski auta, wiatraki tylko wymuszaj± ci±g przez ch³odnicê. Dobrym
sposobem jest podkrêcenie obrotów prawa stop± :).No i kolejne sytuacja d³uga jazda z du¿a
szybko¶ci± (brrr) :)), silnik siê nagrzej. Wrzucenie na luz nie pomo¿e (za niskie wolne obroty) :).
Tu niestety wychodz± niedomagania auta, brudna zapylona ch³odnica (trzeba raz w roku przedmuchaæ
od strony silnika), kiepski p³yn ch³odniczy, u¿ywanie wody w uk³adzie (osad), wypracowana pompa
czy te¿ ¶lizgaj±cy siê pasek wielorowkowy/klinowy. Jestem przeciwnikiem poprawianie auta
poprzez monta¿ dodatkowych spojlerów, innych grili czy te¿ os³ony pod silnikiem. Wszystko to
mo¿e zaburzyæ przep³yw powietrza oraz wentylacjê komory silnika, o skutkach nie ma co wspominaæ
(kropla dr±¿y ska³ê a stale wiêksza temperatura?). My¶lê, ¿e gdyby mo¿na by³o zrobiæ inaczej to
producent by siê tego podj±³. Jedyny sposób to przerwa w je¼dzie. Ja w takich chwilach przez
kilka minut pozostawiam silnik w³±czony nie dopuszczaj±c do powstania tzw. korków cieplnych co
ma du¿y wp³yw na jako¶æ uszczelek i wyd³u¿a ¿ywotno¶æ silnika. Dla gor±cych klimatów i czasami
w silnikach 3 i wiêkszych by³y montowana elektryczna pompa p³ynu, która dzia³a³a kilka minut
po zatrzymaniu auta. Niestety ja tego wynalazku nie mam :).
Wracam do pierwszego czujnika. Zwykle znajduje siê on z czo³a silnika na styku g³owicy i bloku
(lewa strona). On jest odpowiedzialny za odczyt temperatury praca silnika. Pod ten parametr
dobierana jest dawka paliwa (oczywi¶cie i nie tylko). Na zimnym wiêcej na gor±cym mniej
(nie biorê pod uwagê obci±¿enia). I w³a¶nie ten czujnik jest czêsto odpowiedzialny za niemo¿no¶æ
odpalenie ciep³ego silnika i jego mu³owato¶æ jak siê nagrzeje (wiêksza dawka paliwa), komputer
podaje dawkê jak dla zimnego i go zalewa. Taki b³±d, uk³ad samodiagnostyki nie jest w stanie
wychwyciæ (b³y¶nie check - sonda lambda mieszanka zbyt bogata ale co to sprawia?). Jak to
zdiagnozowaæ? Auto musi byæ zimne. Od³±czyæ kostkê czujnika. B³y¶nie check. Spróbowaæ odpaliæ.
I teraz przez 3 minuty do komputera podawane jest sygna³ jak dla zimnego silnika, obroty na
ja³owym nie spadn± a po 3 minutach jak dla nagrzanego. Wyczuæ mo¿na ten moment obroty powinny
gwa³townie spa¶æ, silnik bêdzie jeszcze nie nagrzany, ale bêdzie pracowa³ (komputer podaje dawkê
dla nagrzanego a on jeszcze nie jest) dlatego powinien pracowaæ nierówno byæ mu³owaty tak d³ugo
a¿ siê nie nagrzeje. Jedyny b³±d to brak sygna³u z czujnika cieczy. Oczywi¶cie lepiej jest gdy
bêdziemy robiæ to zim± ni¿ latem. Te 3 minuty latem mo¿e wystarczyæ. Tak wygl±da ustawienie
serwisowe aby¶my mogli spokojnie dojechaæ do ASO. Jak tak bêdzie, to wymiana czujnika powinna
za³atwiæ sprawê. Nie jest to trudna czynno¶æ, trzeba mieæ trochê p³ynu (dla tych co bêd± to robiæ
wolno wiêcej p³ynu :)) no i na zimnym silniku :). W ksi±¿ce po¶wiêconej omedze jest specyfikacja
jaki sygna³ i przy jakiej temp jest przekazywany do komputera.
Czujnik indukcyjny
Znajduje siê w bloku po prawej stronie silnika (patrz±c od czo³a).
Ma za zadanie stwierdziæ, i¿ wal silnika siê porusza i przekazywaæ ten sygna³ do komputera
(dawkowanie paliwa). St±d czêsto pytanie o kod 31.
031 - Czujnik indukcyjny - brak sygna³u o prêdko¶ci obrotowej (tylko przy w³±czonym zap³onie).
Ten kod pojawi siê zawsze je¶li sprawdzimy b³êdy na niepracuj±cym silniku. Ca³kiem niedawno jeden
z panów na stacji obs³ugi (szybkiej) podczas problemów z odpaleniem auta po wymianie filtra
paliwa (by³a w cenie :)), zaleci³ mi wymianê :). Czêsto gazownicy wiedz±, ¿e gdzie¶ dzwoni, ale
nie wiedz± gdzie :). Najczê¶ciej awarii ulega kabel dochodz±cy do czujnika, wiêc zanim wydacie
parê z³otych sprawdzicie go. Jest to nic innego jak kawa³ magnesu i raczej siê nie psuje :).
Przep³ywomierz powietrza
Mierzy ilo¶æ zasysanego powietrza przez silnik i zostaje to przetworzone na odpowiedni sygna³
napiêciowy. Poprzez odchylenie k±towe klapy przep³ywomierza ale ¿eby nie by³o ³atwo mierzona
jest te¿ temperatura zasysanego powietrza. U³atwia to odczytanie ile tego powietrza a w zasadzie
tlenu jest. I tak na koñcu uk³adu jest sonda lambda, która koryguje dane (obci±¿enie i
magiczna cyfra 1 :)) Te warto¶ci daj± odpowiedni± dawkê paliwa. Dodatkowo jest kana³ obej¶ciowy
dla biegu ja³owego.
Jakie¶ modyfikacje? Hm mo¿na co¶ pogrzebaæ ale raczej mechanicznie np. sprê¿yna trzymaj±ca
po¶rednio klapkê, mo¿e by j± tak poluzowaæ? Naci±gn±æ? Mi³ej zabawy.
Przep³ywomierz zostaje czêsto uszkodzony podczas wybuchów gasu. Hm, no có¿ zak³adaj±c gaz
nale¿y siê z tym liczyæ. Maj±c uszkodzony przep³ywomierz mo¿na je¼dziæ na gazie, oprócz
instalacji z wtryskiem gazu zintegrowanym z komputerem steruj±cym np. motronic. Te jeszcze
nikomu nie strzeli³y :).
Czujnik po³o¿enia przepustnicy
Zadanie: wskazaæ jak mocno otwarta jest przepustnica i czy jest zamkniêta. Ta ostatni parametr
potrzebny jest do odciêcia wtrysków podczas hamowania silnikiem. Tu mogê wspomnieæ, i¿ system
przejmuje kontrolê nad sterowaniem biegiem ja³owym od oko³o 1,3-1,5 obrotów.
Regulacja, poluzowaæ wkrêty mocuj±ce przekrêciæ czujnik w kierunku przeciwnym do ruchów zegara,
dokrêciæ. Po wychyleniu przepustnicy na max powinno s³ychaæ klikniêcie.
Czasami oska tego czujnika siê wyrabia (omega B 2.0) i t± drog± dostaje siê powietrze co powoduje
falowanie na biegu ja³owym.
Czujnik spalania stukowego
Hm z C.... to raczej silnik 6 cylindrowe i chyba jeszcze let. Ja mam dwa takie czujniki.
Zadanie, ustaliæ jakie paliwo jest zalane i dopasowaæ wyprzedzenie zap³onu. Tak aby nie powsta³o
spalanie stukowe. Ciekawostki paliwo pb95 ma wiêksz± kaloryczno¶æ ni¿ pb98. Natomiast efekt
spalania stukowego wystêpuje pó¼niej (mniejszy k±t wyprzedzenia). St±d lepsze osi±gi. Gaz ma
wiêcej oktanów ni¿ benzyna ale mniejsz± kaloryczno¶æ o oko³o 20 procent st±d powinno siê go
spalaæ wiêcej ni¿ benzyny. Tego siê nie da oszukaæ. Je¶li spala siê mniej skutki mog± byæ op³akane.
W pozosta³ych autach jest rêczny korektor wystarczy go przekrêciæ na odpowiednie paliwo.
W 20se (motronic ML4.1) dozwolone jest tylko paliwo pb98 i na takim nale¿y je¼dziæ. Jeden
z kolegów zasygnalizowa³ i¿ mia³ ten korektor w aucie z 1990 roku / 20se . Ja posiadam
instrukcjê obs³ugi dla omeg produkowanych do sierpnia 1989 roku i tam jest PB98.
Co mo¿e siê staæ z silnikiem spalaj±cym gorsze paliwo? Ano mo¿e wst±piæ spalanie stukowe.
Wyprzedzenie zap³onu jest ustawione przez producenta na pb98 a je¼dzimy na pb95.
Trzeba mieæ pewno¶æ, i¿ mo¿na zasilaæ auto pb95. Je¶li ju¿ to paliwo mamy to nie nale¿y
obci±¿aæ silnika maksymalnie. Ot tzw. emerycka jazda.
Cewka zap³onowa
¯adnych do¶wiadczeñ. Sporadycznie siê zdarza potrzeba wymiany w MV6.
Kable zap³onowe
Najlepiej dobre i sprawdzone. Bzdur± jest, i¿ jak siê ma gaz to trzeba co pó³ roku wymieniaæ,
no chyba ¿e siê kupuje jaki¶ kiepski produkt. Mo¿na zmierzyæ ich rezystancjê (TIS ma zapisane
warto¶ci) je¶li jest z³a do wymiany. Inna metoda na "choinkê" gdy jest ciemno i j± widaæ z pod maski.
Silnik na benzynie bêdzie przerywa³, spadn± te¿ osi±gi.
¦wiece zap³onowe
Tylko te, które s± dedykowane dla silnika. Najlepiej GM (sprawdzone firmy to NGK I BOSCH)
i czêsto wymieniæ np. co 2 lata. Po ka¿dej wymianie pojawi± siê 2 konie wiêcej i s± tak d³ugo
a¿ siê zu¿yj±. ¦wiece do gazu, hm mit jakich ma³o. Rzek³bym do gazu to trzeba silnik
zaprojektowaæ a nie ¶wiece.
Silniki i systemy wtrysku
20NE - ML4.1
20SE - ML4.1 do 1990 dok³adnie sierpieñ 1989
20SE - 1.5 od 1990
C20NE, do sierpnia 1989 ML 4.1 potem 1.5
C20NEJ - 1.5
C24NE,C26NE,C30NE,C30SE,C30SEJ C30XEI - 1.5
X20SE - 1.5.4
X25XE - 2.8 do 1996
X25XE,X30XE -2.8.1
X20XEV - SIMTEC56 i 56.5
Z22XE,Y22XE - SIMTEC71
Y26SE - ME 3.1.1
Y32SE - ME 3.1.1
Autorem tekstu jest PiotrS
evo500@bestiales.pl
2004-08-17
Artuku³y s± w³asno¶ci± ich twórców. Autorzy i redakcja strony nie ponosz± odpowiedzialno¶ci za
ewentualne szkody powsta³e wskutek zastosowania powy¿szych porad.
|
|