Długo się zastanawiałem nad tym jak podejść do samochodów Bitter. Hmm, zapytacie, co ma Bitter wspólnego z Oplem, a tym bardziej z Omega? Sęk w tym, że ma i to nie mało. W końcu wymowne mruczenie kota stało się nie do zniesienia. Stwierdziłem - pisze o Bitterze. I oto on - Bella machina! Tylko, co on ma wspólnego z Omegą?...

Erich Bitter, twórca i właściciel firmy BITTER GmbH, urodził się w 1933 roku w Schwelm obok Dusseldorfu. Rodzice posiadali sklep z rowerami. Erich w wieku 16 lat przestał chodzić do szkoły a zaczął pracować w sklepie rodziców oraz ... jeździć na rowerze. W wieku 20 lat był profesjonalnym cyklistą, brał udział w Tour de France, gdzie zajął czołowe miejsce wśród zawodników niemieckich. Ponieważ jako kolarz miał kontakty z NSU (Audi) naturalną koleją rzeczy była przesiadka z roweru do samochodu. W latach 1958-1969 jeździł w zespołach Porsche, Ferrari, Mercedes, w końcu został kierowcą fabrycznym Abarth ( Fiat). W 1962 Erich powołał do życia firmę Rallye-Bitter, specjalizującą się w sprzedaży zestawów i akcesoriów tuningowych.

W roku 1968 Opel zaprosił Ericha do jazdy próbnej Rekordem z silnikiem 150KM pod maską. Zamaskowany Opel z napisem Taxi, podczas jazdy na torze nie odbiegał osiągami od Porsche, z Erichem za kierownicą ustanowił rekord okrążenia w swojej klasie. Tym sposobem zdobył uznanie w niemieckiej części koncernu GM, co zapewniło mu poparcie i przyjaźń w Russelheim na długie lata.

Po zrezygnowaniu z wyścigów, w 1969 Bitter zostaje oficjalnym importerem marek Abarth i Intermeccanica. Problemy z jakością tych drugich wozów, podsuwają mu pomysł na stworzenie własnej marki. Jednocześnie stwierdza genialność koncepcji Włochów na tworzenie i sprzedaż samochodów. Mechanika samochodów masowych z połączeniem niepowtarzalnego designu nadwozia i precyzją wykonania. Wpada na pomysł wykorzystania płyt podłogowych, silników i zawieszenia z Opla i połączenia z oryginalnym nadwoziem własnej produkcji. Jednocześnie myśli nad wykorzystaniem wnętrza samochodów produkowanych, - dlaczego? Dlatego że znaczna ilość ekskluzywnych samochodów sportowych nie nadaje się do jazdy na co dzień.

Firmę Bitter powołuje w 1971 roku w rodzinnym Schwelm. W latach 1973-1986 produkuje 395 sztuk modelu CD i 488 sztuk modelu SC, bazujących na Oplach. Niestety, pomiędzy 1987 a 1997 Erich Bitter produkuje jedynie prototypy ( również bazujące na Omedze), nie znajdując inwestorów na podjęcie seryjnej produkcji. Być może ogólna recesja albo głupota zarządu Opla nie pozwoliła na realizację pomysłów. Ja bym bardziej stawiał na to drugie - patrząc na idiotyzmy księgowych niweczące i ograniczające prace projektantów. Wystarczy spojrzeć na pomysł wnętrza Calibry, wstrzymanie produkcji Omegi ( mam nadzieję, że znów ruszy w 2006-2007), czy wypuszczenie brzydkiego bąka w postaci Signum. Wprowadzanie 'taniochy' w rozwiązaniach technicznych i braki jakościowe walnie przyczyniły się do stanu, w jakim znajduje się Opel. O innych pomysłach GM ( Daewoo-Chevrolet) nawet nie warto wspominać. Wróćmy jednak do Bittera. Firma zaprzestała sprzedaży w 1997 roku, ale istnieje nadal jako studio projektowe i inżynierskie, zatrudniając 70 osób. Bitter dał o sobie znać podczas Motor Show we Frankfurcie w 2001, pokazując swoją wersję Holdena HSV. W 2003 roku, na salonie genewskim, świat ujrzał model CD2, coupe bazujące na modelu Holden Monaro. Auto jest gotowe do seryjnej produkcji. W 2004 ponownie zaprezentowano je w Genewie. BTW, z czego Bitter żyje skoro nie sprzedaje samochodów??

Tyle o samej firmie Bitter. Pora przyjrzeć się poszczególnym modelom Bittera:

BITTER CD

Styliści Opla w 1969 podczas Auto Show we Frankfurcie zaprezentowali wizję 'samochodu marzeń', który bazował na skróconym podwoziu Opla Diplomat. Zdecydowali się na ten model bazowy ze względu na zaawansowane, jak na tamte czasy, rozwiązania zawieszenia - niezależny przód i tył typu De Dion. Za napęd posłużył V8 z gamy silników Chevroleta. Kierownikiem projektu był Amerykanin Chuck Jordan. Projekt nosił nazwę Astra, którą zmieniono na Styling CD. Niestety jak zwykle księgowi nie zezwolili na seryjną produkcje tego śmiałego projektu.

W 1970 włoscy styliści z firmy Frua, dokonali modyfikacji projektu Opla, prezentując we Frankfurcie bardziej praktyczną wersję Frua CD. Frua posiadała nadwozie samonośne z konwencjonalnymi drzwiami (drzwi w Styling CD unosiły się do góry). Frua była przepięknym coupe, jednak podobnie jak pierwowzór nigdy nie doczekała się seryjnej produkcji. Prototypami jeździli szefowie biur projektowych Chuck Jordan oraz jego następca Dave Holls. Właśnie te pojazdy były inspiracją dla poczynań Ericha Bittera.

Bitter zaczął projektować swoją konstrukcję w 1971 roku. Biuro wybudował obok swego domu w Schwelm. Ze względu na brak kapitału na budowę fabryki / warsztatu, za wykonawcę swoich pomysłów wybrał niewielkiego wytwórcę samochodów dla wielu biur projektowych w Niemczech, firmę Baur ze Stuttgartu. Bitter skrócił podwozie Opla Diplomat, zmodyfikował je pod względem rozłożenia masy i wyposażył w nowe zawieszenie. Za napęd posłużył ośmiocylindrowy widlasty silnik Chevroleta oznaczony symbolem 327. Jak łatwo zauważyć Bitter korzystał z dokonań stylistów Opla i Frua, konsultował się zresztą z szefem zespołu projektowego Opla, udało mu się jednak najzgrabniej połączyć włoski temperament Frua z amerykańskim V8. Rola firmy Baur nie pozostaje bez znaczenia. To oni właśnie montowali karoserię, wnętrze i zawieszenie.

Seryjny Bitter CD zaczął opuszczać fabrykę pod koniec 1973 roku, po sukcesie na pokazie prototypu we Frankfurcie. Na samym pokazie zebrano 176 zamówienia, niestety kryzys paliwowy spowodował, że wiele zamówień zostało anulowanych. Produkcja nigdy nie przekroczyła 200 egzemplarzy rocznie. W sumie do 1979 roku zbudowano 395 sztuk tego ekskluzywnego pojazdu.

BITTER SC COUPE

Kiedy Opel wyprodukował zaawansowanego technicznie Senatora A, jesienią 1978 roku, Bitter pracował nad następcą modelu CD. Już w 1977 roku zaczął rozmowy z zarządem Opla w sprawie wykorzystania silnika i podwozia Senatora w swoim nowym projekcie. Opel będąc pod wrażeniem modelu CD zgodził się na wykorzystanie mechaniki swojego flagowego modelu, zaproponował również pomoc techniczną. Bitter wreszcie dysponował kapitałem od sponsorów, głównie ze szwajcarskiego przemysłu.

Stylistyka modelu SC zakładała silniej zaznaczony przód samochodu oraz bardziej praktyczny, wręcz kompaktowy tył. Bitter korzystał z pomocy stylistów Opla - Henry Haga i George Gallion, oraz włoskiego stylisty - Michelliotti. Prototyp testowano w tunelu aerodynamicznym Pininfariny. Tym razem Baur nie podjął współpracy z Bitterem, po zakończeniu produkcji Bitter zaczął szukać innego wykonawcy. Nadwozie wykonywała włoska firma z Turynu - OCRA. Niestety poziom wykonania odbiegał od jakości produkcji Baur. Po kilku miesiącach i wyprodukowaniu 79 nadwozi, stracili kontrakt na rzecz innego turyńskiego przedsiębiorstwa - Maggiore, które produkowało nadwozia dla takich firm jak Maserati czy Bristol. Skórzane wnętrze SC produkowała inna turyńska firma - SALT.

Od 1981 do 1983 Bitter SC był montowany w Turynie - silnik, przeniesienie napędu, zawieszenie, podwozie, hamulce, koła itd. pochodziły od Opla, reszta, czyli nadwozie i wnętrze od włoskich producentów. Początkowo zakładano produkcję 1 egzemplarza tygodniowo, w 1982 zwiększono produkcje do 2 na tydzień. W międzyczasie powstawały inne projekty - SC sedan, SC kabriolet (oparty na Oplu Mancie). W 1983 produkcje przeniesiono do Steyr Daimler Puch w Austrii, gdzie produkowano 3-4 egzemplarze tygodniowo. W 1985 zakończono produkcję modelu SC.

Mechanicznie Bitter SC opierał się na Senatorze A. Od tego modelu Opla pochodziła jednostka napędowa - 3 litrowa rzędowa szóstka o mocy 180KM. W 1983 roku Bitter poprosił o modyfikację napędu tunera Opla, firmę Mantzel. Mantzel pozostawił niezmienioną średnicę tłoków, zwiększył natomiast ich skok, powiększając tym samym pojemność z 3.0 do 3.9l. Moc zwiększono do 210KM. Pomimo tego, że tuning Mantzla był opcją, większość egzemplarzy od 1984 roku ma właśnie taki, mocniejszy silnik. Skrzynie biegów były dostępne dwie - pięciostopniowa ręczna Getrag i trzystopniowy automat GM. Getrag pochodził od jednego z modeli BMW, miał krótkie przełożenia, jednak tylko 10% egzemplarzy Bitter SC posiadało skrzynie manualną. Bardziej komfortowa i mniej destrukcyjna była skrzynia automatyczna. Dostępna była również opcja napędu 4x4 (Ferguson Formula wykorzystana w samochodzie Jensen FF). Tylko 2 egzemplarze były wyposażone w napęd na obie osie. W trakcie produkcji SC przechodził niewielkie zmiany stylistyczne, malowano ramki okienne drzwi i tylnej szyby, zmieniono atrapę chłodnicy, zderzaki, światła przednie, tylne światło przeciwmgielne, lusterka boczne, zestaw wskaźników, konsolę centralną, tapicerkę i sposób otwierania bagażnika. W sumie wyprodukowano 488 egzemplarze SC coupe, w tym 29 z kierownicą po prawej stronie.

BITTER SC CABRIO

Pod koniec 1981 roku, pracując nad wersją coupe, Bitter jednocześnie planował produkcję kabrioletu. Dwa prototypy wykonała angielska firma Automotive Industrial Design of Worthing z Sussex, wg następujących założeń: design nadwozia pozostaje bez zmian, szyby boczne są pozbawione ramek okiennych, składanie dachu jest elektryczne, dach pozostawia 10cm wolnej przestrzeni nad głową kierowcy. W 1984 firma Keinath z Dettingen podjęła się produkcji kabrioletu. Prototyp AID zmieniono o sposób otwierania / zamykania dachu, wzmocniono sztywność nadwozia, zainstalowano miękki, składany elektrycznie dach, zmieniono boczne tylne szyby, przekonstruowano tył pojazdu, zainstalowano przełączniki do mechanizmu podnoszenia / opuszczania dachu i mechanizm elektryczny szyb bocznych. Ponieważ kabriolet różnił się nieco wymiarami od wersji coupe, ponownie zatrudniono firmę SALT do wykonania wnętrza SC cabrio. Wyprodukowano jedynie 21 kabrioletów w tym 1 z kierownicą po prawej stronie. Większość wyeksportowano do Kaliforni. Bitter SC cabrio było produkowane w 1985 i 1986 roku.

BITTER SC SEDAN

W 1983 Erich Bitter powziął decyzję o budowie wersji czterodrzwiowej modelu SC. Miała to być ekskluzywna alternatywa dla luksusowych modeli Mercedesa i Jaguara. Zakładał, że największy rynek zbytu dla wersji sedan będzie w USA, a produkcja wersji sedan będzie większa niż coupe. Prototyp w srebrnym kolorze z silnikiem 3.9 litra został pokazany w 1984 na wystawach we Frankfurcie i Birmingham. Samochód był gotowy do produkcji w 1985, jednak kłopoty finansowe firmy pozwoliły na wyprodukowanie tylko 5 egzemplarzy wersji sedan. Bitter zwiększył rozstaw osi podwozia Senatora o 15 cm, obniżył linię dachu o 2 cm, dodał drugą parę drzwi do modelu coupe, oraz zapewnił bardziej ekskluzywny wystrój wnętrza. Zmiany wykonała firma Maggiore.

INNE PROJEKTY

Oprócz dwóch podstawowych modeli CD i SC, Bitter wykonał szereg projektów w większości zakończonych jeżdżącymi prototypami: Rallye, Type 3, Tasco, Berlina, CD2, Kadett Aero, Blazer, GT1.

Bitter Rallye był oparty na Oplu Manta, miał stanowić tańszą alternatywę dla drogiego modelu SC. Rallye miało nadwozie Targa z włókien węglowych. Zakończenie produkcji Manty zakończyło również projekt Rallye. Wyprodukowano jedynie 1 egzemplarz prototypowy.

Wiosną 1987 roku pokazano prototyp Bitter Type 3, kabriolet oparty na podzespołach Omegi 3000. Odmiana sedan ( Type 4) również była projektowana. To co udało się z modelami CD i SC, nie udało się z Type 3. Po niespodziewanym wycofaniu się głównego partnera projektu ISUZU projekt Type 3 anulowano. Wyprodukowano jedynie 4 egzemplarze prototypowe. Do dzisiaj ocalały 3 szt.

W 1991 na pokazie IAA we Frankfurcie zaprezentowano samochód koncepcyjny Tasco. Sportowy bolid z silnikiem umieszczonym centralnie. Nadwozie wyprodukowała brytyjska firma MGA. Niestety również ten model nie doczekał się produkcji.

Bitter Berlina z 1994 był prototypem wykorzystującym podzespoły Opla Omegi B MV6. Berlina, czterodrzwiowy, klasyczny sedan z opływowym nadwoziem i przednim pasem w stylu Bittera, miał 'drobną' cechę różniącą go od MV6 - turbosprężarkę wykonana w Oplu dla szefa konstrukcyjnego silników Opla. I znów głupawa analiza księgowych zastopowała realizację projektu, pomimo chęci zakupu przez klientów zarówno w Europie jak i w USA. Pozostał tylko jeden prototyp, pokazany we Frankfurcie i Genewie.

Ostatni ciekawy projekt to Bitter CD2, zaprezentowany w 2003 roku w Genewie z kierownicą po prawej stronie. W 2004 roku pokazano już 2 wersje CD2 dla ruchu prawo i lewostronnego. Bazą techniczną dla CD2 jest australijski Holden Monaro. Oczywiście nadwozie i wnętrze jest produkcji Bittera. Za napęd posłużył V8 5,7 litra pojemności o mocy 345KM z Chevroleta Corvette. Bitter CD2 jest również planowany z silnikami 6,0l Chevrolet Corvette - 440KM i 7,5 litrowym monstrum V12 Cadillaca. Jak na razie (w chwili pisania tego artykułu) nie wiadomo jaka jest przyszłość Bittera CD2. Polecam zdjęcia poszczególnych modeli tej mało znanej, niezwykłej firmy. To tyle, jeśli chodzi o temat Bittera i jego koneksji z Oplami, również Omegą. Na rynku wtórnym ceny używanych Bitterów wahają się, zależnie od stanu technicznego od kilku do kilkudziesięciu tysięcy euro. Istnieją również kluby zrzeszający właścicieli i miłośników tych niezwykłych, ekskluzywnych pojazdów.

Autorem tekstu jest [urg]
2004-11-30

W artykule wykorzystano materiały klubów Bittera oraz producenta Bitter GmbH.